___นัก GIS สาย IT หลายคนอาจจะยังไม่คุ้นกับ world file นัก จนทำให้หลายครั้งที่ copy ข้อมูล georeference image ไม่ว่าจะเป็น tiff หรือ jpeg ก็มักจะลืมนำ worldfile มาด้วยผลก็คือภาพที่ได้มาก็จะไม่มีค่าพิกัดภูมิศาสตร์ติดมาด้วย วันนี้เลยนำเรื่อง worldfile มาเขียนให้อ่านกัน

__world file จริงๆแล้วมันก็เป็น text ไฟล์ธรรมดาที่ใส่ค่าพารามิเตอร์ของสมการที่ใช้ในการบอกความสัมพันธ์ระหว่างพิกัดของภาพกับพิกัดภูมิศาสตร์โลก โดยถุกคิดค้น specification และนำมาโปรโมทโดย ESRI โดยปัจจุบันที่นิยมใช้กันมากเป็น .jgw และ .tfw สำหรับ tiff บางครั้งอาจจะเก็บข้อมูล SRS ไว้ใน header ไฟล์ทำให้ไม่มี worldfile แต่สำหรับ jpeg แล้วส่วนมากจะเก็บแยกในรูปแบบของ jgw

__ world file เก็บพารามิเตอร์ทัั้ง 6 ของ affine transformation ซึ่งโดยทั่วไปมี 6 บรรทัดแต่ละบรรทัดมีความหมายดังนี้ครับ

  • Line 1: A, ขนาดพิเซลทางแกน x คำนวณจาก map units/pixel
  • Line 2: D: ค่ามุมการหมุนตามแนวแกน y
  • Line 3: B: ค่ามุมการหมุนตามแนวแกน x
  • Line 4: E: , ขนาดพิเซลทางแกน y คำนวณจาก map units/pixel (ส่วนมากจะเป็น – เพราะ orginภาพจะอยู่ด้ายบนซ้าย)
  • Line 5: C: ค่าพิกัด X ตรงมุมบนซ้าย
  • Line 6: F: ค่าพิกัด Y ตรงมุมบนซ้าย

พอได้ค่า สปส.ครบ ก็จะคำนวณค่าพิกัดภูมิศาสตร์( x’,y’) ได้จากค่าพิกัดของภาพ จากสมการแบบ affine transformation

ตัวอย่าง wordfile ของ UTM

32.0
0.0
0.0
-32.0
691200.0
4576000.0

32.0

0.0

0.0

-32.0

691200.0

4576000.0

***ค่า rotation เป็น 0 ทั้งสองแกน

___รู้จัก world file มาระดับหนึ่งแล้ว สงสัยไหมครับว่ารู้แล้วเอาไปทำอะไรได้ คำตอบคือรู้แล้วจะได้ทราบถึงความสำคัญของมัน จะได้ไม่ลบทิ้ง ข้อสองคือรู้แล้วได้นำไปประยุกต์ใช้ จริงๆแล้วอยากเขียนในเชิงวิชาการนะครับ ไม่ได้อยากสอนให้ท่านไปนำข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมมาใช้แบบผิดลิขสิทธิ เพราะการดึงภาพถ่ายดาวเทียม มาใช้โดยใช้วิธีคำนวณพิกัดแบบ affine มันอาจจะไม่แม่นยำนักเพราะเป็นการแปลงค่าพิกัดใน 2 แกนถ้าเป็นงาน photogram หรืองานรังวัดขั้นสูงจะใช้การแปลงค่าพิกัดแบบ 3 แกน จริงๆผมเขียนมานี้เพราะอยากสาธิตให้ดูว่าทำไม จึงมี extension ที่สามารถดึงข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม หรือแผนที่ google map หรือ Bing Map มาใช้ในโปรแกรม gis ได้ คำตอบคือเขาใช้เทคนิคแบบที่ได้กล่าวมาแหละครับ จึงต้องระวังให้มากในเรื่องของความถูกต้องเชิงตำแหน่ง ทดลองดูนะ

1. ทดลอง capture ภาพจาก Mapservice ผมใช้ free service ของ OSM ที่ http://www.openstreetmap.org/

1

2. อ่านค่าพิกัดบนซ้ายทั้ง x,y แล้วคำนวณค่า A และ E ได้ดังนี้ครับ

OSM ข้อมูล SRS ต้นแบบเป็น mercator ผมเลยไม่ใช้ rotation parameter ค่าพิกัดเป็น lat,lon

0.000021457672119140625

0

0

-0.000020843795361606353

100.5204176902771

13.745387990478582

3. save ค่า พารามิเตอร์ลง txt ตั้งชื่อว่า mymap.jgw

2

4. ทดลองใช้โปรแกรม desktop gis เช่น Qgis เปิดอ่านข้อมูล Georeference image ชื่อไฟล์ mymap.jpg+mymap.jgw

3

อ้างอิงมากจาก

http://en.wikipedia.org/wiki/World_file