ช่วงนี้ดูเหมือนว่า เรื่องของการบริการข้อมูลเชิงพื้นที่ผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตกำลังเป็นที่ได้รับความสนใจอยู่ในปัจจุบัน ยิ่งในยุคที่หลายๆหน่วยงานมีข้อมูลเชิงพื้นที่จำนวนมากและมีความต้องการที่จะให้บริการข้อมูลแผนที่ เพื่อการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น วันนี้ผมจึงนำเรื่องของ ข้อกำหนดมาตรฐานการแลกเปลี่ยนข้อมูลแผนที่ มาแนะนำ

        WMS (Web Map Service) เป็นโปโตคอลหลักของ OGC ที่พัฒนามาเพื่อการแลกเปลี่ยนข้อมูลแผนที่ผ่านเครือข่าย มุ่งเน้นไปที่การทำงานแบบ interoperability โดย WMS เป็นส่วนหนึ่งในชุดโปรโตคอลมาตรฐานทั้งหมด (อ่านรายละเอียดที่ http://www.opengeospatial.org/standards )

        WMS เป็นข้อกำหนดมาตรฐานคำร้องขอ (Request) เพื่อเรียกดูข้อมูลแผนที่และข้อมูลอรรถาธิบายจากแม่ข่าย (Server) ต่างๆที่ให้บริการข้อมูลแผนที่บนอินเตอร์เน็ต ซึ่งผลลัพธ์ผู้ใช้จะได้แผนที่ในรูปแบบของภาพบิตแมป (Bitmap) และเอกสาร XML โดยมีชุดคำสั่งในการทำงานประกอบด้วย GetCapabilities,GetMap,GetFeatureInfo ปัจจุบันโปรโตคอล WMS ถูกพัฒนาจนถึงเวอร์ชั่นที่ 1.3

22.jpg

        เรื่องประโยชน์ของ WMS คือ ความสามารถในการทำงานร่วมกันของระบบ ซึ่งมีการ implement technology ที่ต่างกันครับ ทำให้สามารถทำงานร่วมกันได้บนโปรโตคอลมาตรฐาน ซึ่งปัจจุบันหลายๆผู้ผลิตซอฟท์แวร์เกือบทุกค่ายก็จะมีโหมดการทำงานบนโปรโตคอล มาตรฐานของ OGC

       ส่วนประโยชน์สำหรับผู้ใช้ ทั่วไปคือท่านสามารถดึงข้อมูลจากแม่ข่ายที่ให้บริการข้อมูลบนโปรโตคอล WMS มาใช้ได้ ด้วยโปรแกรม GIS Desktop ทั่วไปเช่น ARCGIS, MAPINFO และอื่นๆ โดยสามารถนำข้อมูลมาซ้อนทับกับชั้นข้อมูลปกติได้ นอกจากนี้โปรแกรม Client ทั่วไปเช่น Google Earth, NASA Worldwind, Erdas และอื่นๆ ยังรองรับชั้นข้อมูลชนิด WMS layer นี้อีกด้วย (อ่านรายละเอียด WMS ได้จาก http://portal.opengeospatial.org/files/?artifact_id=14416 )

       ขั้นตอนการทำงานสำหรับผู้ใช้ ก็คือท่านทราบ URL ของ Sevice instant และ ชื่อของชั้นข้อมูลท่านก็สามารถใช้งานได้แล้วครับ(เนื่องจากรายละเอียดมีเยอะ โอกาสหน้าผมจะเขียนเป็นเอกสารอธิบายการทำงานให้ท่านได้ดาวโหลดอีกครั้งหนึ่ง)

ตัวอย่างการใช้งาน

     ตัวอย่างแม่ข่ายที่ให้บริการข้อมูลเชิงพื้นที่บนโปรโตคอล WMS ตามมาตรฐานของ OGC

1. http://onearth.jpl.nasa.gov/wms.cgi

       onearth เป็นแม่ข่ายแผนที่ของ NASA ให้บริการข้อมูลแผนที่ภาพถ่ายดาวเทียมหลายรูปแบบได้แก่  global 15m Landsat 7,TERRA MODIS,AQUA MODIS เป็นต้น อ่านรายละเอียดการให้บริการข้อมูลได้ที่ http://onearth.jpl.nasa.gov/

      นอกจากนี้ยังมีการให้บริการในรูปแบบของ KML โดยผู้ใช้สามารถ เรียกดูข้อมูล WMS ได้ผ่านทาง Google Earth หรือ Google Map ครับ ทดลองใช้งานผ่าน http://onearth.jpl.nasa.gov/OnEarth.kml (สำหรับท่านที่ติดตั้ง google earth และต่ออินเตอร์เน็ตในเครื่องเมื่อ click ที่ url ก็จะสามารถเรียกดูข้อมูลได้ทันทีเลย)

23.jpg

2. http://iceds.ge.ucl.ac.uk/cgi-bin/icedswms?SERVICE=WMS&REQUEST=GetCapabilities

        ICED เป็น Server ที่ให้บริการข้อมูลบนมาตรฐาน WMS และ WCS โดยมีชั้นข้อมูลที่ให้บริการเกี่ยวกับข้อมูลแบบจำลองความสูง SRTM รายละเอียดการให้บริการข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://iceds.ge.ucl.ac.uk/

3. http://gis.dwr.go.th:8080/wmsconnector/com.esri.wms.Esrimap?servicename=dwrgis&service=WMS&request=GetCapabilities

        แม่ข่าย WMS ของสารสนเทศทรัพยากรน้ำ ให้บริการข้อมูลเชิงพื้นที่ต่างๆในประเทศไทย อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้จาก http://gis.dwr.go.th/ 

       สำหรับผู้ใช้ที่ต้องการทดสอบการทำงานของ WMS ในกรณีที่ใช้โปรแกรม Opensource ท่านสามารถใช้โปรแกรม UDIG ในการทำสอบการเชื่อมต่อ และการเรียกใช้งานชั้นข้อมูล WMS จากแม่ข่ายที่ยกตัวอย่างมา โดยสามารถดาวโหลดค่อมือได้จาก http://gis.dwr.go.th/website/manual/E3_Thick_Client_uDig.pdf และสามารถดาวโหลดโปรแกรม Udig ได้จาก http://udig.refractions.net/confluence/display/UDIG/Downloads

 

24.jpg