ระบบสารสนเทศภาษีผ่านเครือข่าย

      เมื่อวานผมได้รับอีเมลฉบับหนึ่งที่ถามเกี่ยวกับการพัฒนาระบบแผนที่ภาษีสำหรับเทศบาล โดยมีประเด็นหนึ่งที่ผมรู้สึกว่าน่าสนใจและอยากนำมาเขียนอธิบายเพิ่มเติมก็คือประเด็นที่ว่า “แผนที่ภาษีสามารถพัฒนาแบบ Web application ด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศผ่านเครือข่ายได้หรือไม่” ในความคิดของผม ผมคิดว่าได้และค่อนข้างจะสนับสนุนเป็นอย่างมาก เพราะว่าประโยชน์ของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศผ่านเครือข่ายสามารถนำมาช่วยให้การทำงานขององค์กรไม่ว่าจะใหญ่หรือเล็กได้เป็นอย่างดี ประกอบกับตัวเทคโนโลยีค่อนข้างจะเสถียรและมีการใช้งานในด้านต่างๆอย่างแพร่หลาย ผมของยกตัวอย่างจุดเด่นเบื้องต้น มาสนับสนุนความคิดของผมดังนี้

1. ลดข้อจำกัดในการทำงานของเครื่องคอมพิวเตอร์

                ระบบสารสนเทศภาษีผ่านเครือข่ายจะช่วยเพิ่มความสะดวกและความหยืดหยุ่นในการทำงานผู้ใช้ที่อยู่ในระบบเครือข่าย(Internet/intranet) สามารถเข้าถึงระบบได้จากเครื่องคอมพิวเตอร์ทั่วไปที่มีเว็บบราว์เซอร์ โดยที่ไม่จำเป็นต้องติดตั้งซอฟท์แวร์ลงในเครื่องลูกข่ายทุกเครื่อง ประกอบกับการประมวลผลจะเกิดขึ้นที่เครื่องแม่ข่ายเป็นหลักดังนั้นเครื่องลูกข่ายไม่จำเป็นต้องมีสเปกที่สูงก็สามารถทำงานได้

2. เพิ่มความสามารถในการบริหารจัดการข้อมูล

                เทศบาลหรืออบต.อาจจะมีหลายกองที่จำเป็นต้องใช้งานในระบบแผนที่ภาษี เช่น กองคลัง, กองโยธา ,กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม,ฝ่ายบริหาร และกองทะเบียน เป็นต้น ระบบสารสนเทศภาษีผ่านเครือข่ายจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการข้อมูล ผู้ใช้เข้าถึงข้อมูลจากแหล่งข้อมูลกลางที่อยู่ในฐานข้อมูลบนแม่ข่าย ทำให้สามารถได้รับข้อมูลที่ทันสมัยและเป็นข้อมูลชุดเดียวกัน โดยกองช่างสามารถทำการสำรวจและนำเข้าข้อมูลใหม่ลงในฐานข้อมูล เมื่อผู้ใช้ทั่วไปจากกองงานอื่นเข้ามาเรียกดูข้อมูลก็สามารถเข้าถึงข้อมูลใหม่ได้ทันที ซึ่งแตกต่างจากระบบ Standalone แบบเดิมที่จะต้องทำการคัดลอกข้อมูลไปมาระหว่างกองงาน ทุกครั้งที่มีการปรับปรุงข้อมูลเชิงพื้นที่และข้อมูลเชิงบรรยาย ส่งผลให้เกิดความผิดพลาดและความล่าช้าในการทำงาน

3. ความสะดวกในการเชื่อมโยงระบบกับหน่วยงานภายนอก

                หน่วยงานภายนอกสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ผ่านทางระบบอินเตอร์เน็ต ในกรณีที่ใช้งานทั่วไปก็สามารถกำหนดสิทธิให้เรียกดูข้อมูลเฉพาะส่วนที่อนุญาติได้ หรือกรณีที่ต้องการเชื่อมโยงการทำงานของระบบภายในและภายนอกขั้นสูง เช่น การพัฒนาระบบจัดการภัยพิบัติ หรือการขายข้อมูลให้กับภาคเอกชนเพื่อใช้ในด้านธุรกิจ ก็สามารถนำเอา Web Service Technology มาใช้ในการเชื่อมโยงการทำงานได้

 

                จริงๆแล้วระบบสารสนเทศภาษีผ่านเครือข่ายประโยชน์ยังมีอีกมากมายครับ เพราะเทคโนโลยีนั้นเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง หน่วยงานต่างๆทั้งภาครัฐและเอกชน เช่น กรมสรรพกรและธนาคาร ก็มีการนำระบบสารสนเทศผ่านเครือข่ายไปใช้งานจริง แต่การพัฒนาระบบสารสนเทศภาษีผ่านเครือข่ายที่มีประสิทธิภาพและความซับซ้อนสูง ต้นทุนในการดำเนินการทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์ก็สูงมากกว่าระบบแบบเดิม ประกอบกับความยากในการพัฒนาก็มากกว่าระบบแบบเดิม ดังนั้นการดำเนินการพัฒนาระบบสารสนเทศผ่านเครือข่ายในลักษณะนี้จำเป็นที่จะต้องมีความพร้อมทั้งด้านงบประมาณและบุคคลากรจึงจะสามารถทำได้

ท่านที่มีไอเดียหรือความเห็นอื่นๆสามารถแลกเปลี่ยนกันได้ ยินดีรับฟังทุกความเห็นครับ

Install MapServer

   จุดเด่นหนึ่งที่ผมชอบ Ubuntu ตรงที่ว่าค่อนข้างสะดวกในการติดตั้งซอฟท์แวร์ โดยเฉพาะซอฟท์แวร์ประเภท Opensource เนื่องจากผู้ใช้สามารถติดตั้งซอฟท์แวร์ผ่านอินเตอร์เน็ตได้ทันที ไม่เว้นแม้แต่ซอฟท์แวร์อย่าง UMN MapServer วันนี้เลยขอนำมาเขียนไว้เพื่อน้องๆมือใหม่ที่หัดใช้ Ubuntu จะได้ทดลองนำไปใช้กัน

   1. จัดการกับ libgd ก่อน

$ wget http://www.libgd.org/releases/gd-2.0.35.tar.bz2
$ tar xvjf gd-2.0.35.tar.bz2
$ cd gd-2.0.35
$ ./configure –without-xpm –with-freetype –with-libiconv-prefix=/usr
$ make && sudo make install
$ cd ..

 2. ดำเนินการต่อกับ MapServer 5

$ export LD_RUN_PATH=/usr/local/lib
$ wget http://download.osgeo.org/mapserver/mapserver-5.0.0.tar.gz
$ tar xvzf mapserver-5.0.0.tar.gz
$ cd mapserver-5.0.0
$ ./configure –enable-debug –with-httpd=/usr/sbin/apache2 –with-proj=/usr
–with-freetype –with-postgis=/usr/bin/pg_config –with-wfs –with-wcs
–with-ogr=/usr/bin/gdal-config –with-gdal=/usr/bin/gdal-config –with-tiff
–with-wmsclient –with-wfsclient –with-curl-config=/usr/bin/curl-config
–with-threads –with-libiconv=/usr –with-gd=/usr/local –with-png=/usr
–with-geos –with-agg –without-eppl
$ make
$ unset LD_RUN_PATH
$ sudo cp legend mapserver-config msencrypt scalebar shp2img shp2pdf shptree
shptreetst shptreevis sortshp tile4ms /usr/local/bin
$ sudo cp mapserv /usr/lib/cgi-bin/
$ cd ..

– อย่างเริ่มสร้าง Temp นะครับ

$ sudo mkdir /var/www/tmp
$ sudo chown www-data:www-data /var/www/tmp
$ sudo chmod u+rx /var/www/tmp

GeoServer 1.6.0 ออกแล้วครับ

        GeoServer 1.6.0 ออกแล้วครับ ผมเป็นอีกคนที่รอคอยเวอร์ชั่น 1.6 stable อยู่ แน่นอนว่าหลายๆอย่างมีการพัฒนาขึ้นให้ดีกว่าในเวอร์ชั่นเก่า เช่น fix Bug , WFS 1.1 , ปรับปรุงส่วน WFS,WMS Cascading เป็นต้น

        สำหรับผมรู้สึกว่าเวอร์ชั่น 1.6 สามารถทำงานกับ Google Map และ Google Earth ได้ดีกว่า GeoServer เป็น Map Service Engine ที่ทำงานกับข้อมูลประเภท Feature ได้ดีและมีประสิทธิภาพมากครับ ตัวผมเคยมีโอกาสทำระบบ Edit/Update ข้อมูล online ผ่านอินเตอร์เน็ตโดยใช้ GeoServer ร่วมกับ PostGreSQL ผลออกมาก็ใช้การได้ดีทีเดียว(ไม่ค่อยมีปัญหานัก) แต่ในเรื่อง Image และ Raster Data ยังสู้ UMN MapServer ไม่ได้ ถึงผู้พัฒนาจะทำ Coverage Extensions สำหรับจัดการ Image Data แต่ประสิทธิภาพและฟังก์ชั่นการจัดการข้อมูลก็ยังทำได้ไม่ครบถ้วน(UMN MapServer ใช้ GDAL เป็นไลบารี่หลักในการจัดการ Image) สำหรับท่านที่สนใจสามารถไปดาวโหลดได้ที่ http://geoserver.org/ ครับ

Web Map Service

        ช่วงนี้ดูเหมือนว่า เรื่องของการบริการข้อมูลเชิงพื้นที่ผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตกำลังเป็นที่ได้รับความสนใจอยู่ในปัจจุบัน ยิ่งในยุคที่หลายๆหน่วยงานมีข้อมูลเชิงพื้นที่จำนวนมากและมีความต้องการที่จะให้บริการข้อมูลแผนที่ เพื่อการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น วันนี้ผมจึงนำเรื่องของ ข้อกำหนดมาตรฐานการแลกเปลี่ยนข้อมูลแผนที่ มาแนะนำ

        WMS (Web Map Service) เป็นโปโตคอลหลักของ OGC ที่พัฒนามาเพื่อการแลกเปลี่ยนข้อมูลแผนที่ผ่านเครือข่าย มุ่งเน้นไปที่การทำงานแบบ interoperability โดย WMS เป็นส่วนหนึ่งในชุดโปรโตคอลมาตรฐานทั้งหมด (อ่านรายละเอียดที่ http://www.opengeospatial.org/standards )

        WMS เป็นข้อกำหนดมาตรฐานคำร้องขอ (Request) เพื่อเรียกดูข้อมูลแผนที่และข้อมูลอรรถาธิบายจากแม่ข่าย (Server) ต่างๆที่ให้บริการข้อมูลแผนที่บนอินเตอร์เน็ต ซึ่งผลลัพธ์ผู้ใช้จะได้แผนที่ในรูปแบบของภาพบิตแมป (Bitmap) และเอกสาร XML โดยมีชุดคำสั่งในการทำงานประกอบด้วย GetCapabilities,GetMap,GetFeatureInfo ปัจจุบันโปรโตคอล WMS ถูกพัฒนาจนถึงเวอร์ชั่นที่ 1.3

        เรื่องประโยชน์ของ WMS คือ ความสามารถในการทำงานร่วมกันของระบบ ซึ่งมีการ implement technology ที่ต่างกันครับ ทำให้สามารถทำงานร่วมกันได้บนโปรโตคอลมาตรฐาน ซึ่งปัจจุบันหลายๆผู้ผลิตซอฟท์แวร์เกือบทุกค่ายก็จะมีโหมดการทำงานบนโปรโตคอล มาตรฐานของ OGC

       ส่วนประโยชน์สำหรับผู้ใช้ ทั่วไปคือท่านสามารถดึงข้อมูลจากแม่ข่ายที่ให้บริการข้อมูลบนโปรโตคอล WMS มาใช้ได้ ด้วยโปรแกรม GIS Desktop ทั่วไปเช่น ARCGIS, MAPINFO และอื่นๆ โดยสามารถนำข้อมูลมาซ้อนทับกับชั้นข้อมูลปกติได้ นอกจากนี้โปรแกรม Client ทั่วไปเช่น Google Earth, NASA Worldwind, Erdas และอื่นๆ ยังรองรับชั้นข้อมูลชนิด WMS layer นี้อีกด้วย (อ่านรายละเอียด WMS ได้จาก http://portal.opengeospatial.org/files/?artifact_id=14416 )

       ขั้นตอนการทำงานสำหรับผู้ใช้ ก็คือท่านทราบ URL ของ Sevice instant และ ชื่อของชั้นข้อมูลท่านก็สามารถใช้งานได้แล้วครับ(เนื่องจากรายละเอียดมีเยอะ โอกาสหน้าผมจะเขียนเป็นเอกสารอธิบายการทำงานให้ท่านได้ดาวโหลดอีกครั้งหนึ่ง)

ตัวอย่างการใช้งาน

     ตัวอย่างแม่ข่ายที่ให้บริการข้อมูลเชิงพื้นที่บนโปรโตคอล WMS ตามมาตรฐานของ OGC

1. http://onearth.jpl.nasa.gov/wms.cgi

       onearth เป็นแม่ข่ายแผนที่ของ NASA ให้บริการข้อมูลแผนที่ภาพถ่ายดาวเทียมหลายรูปแบบได้แก่  global 15m Landsat 7,TERRA MODIS,AQUA MODIS เป็นต้น อ่านรายละเอียดการให้บริการข้อมูลได้ที่ http://onearth.jpl.nasa.gov/

      นอกจากนี้ยังมีการให้บริการในรูปแบบของ KML โดยผู้ใช้สามารถ เรียกดูข้อมูล WMS ได้ผ่านทาง Google Earth หรือ Google Map ครับ ทดลองใช้งานผ่าน http://onearth.jpl.nasa.gov/OnEarth.kml (สำหรับท่านที่ติดตั้ง google earth และต่ออินเตอร์เน็ตในเครื่องเมื่อ click ที่ url ก็จะสามารถเรียกดูข้อมูลได้ทันทีเลย)

2. http://iceds.ge.ucl.ac.uk/cgi-bin/icedswms?SERVICE=WMS&REQUEST=GetCapabilities

        ICED เป็น Server ที่ให้บริการข้อมูลบนมาตรฐาน WMS และ WCS โดยมีชั้นข้อมูลที่ให้บริการเกี่ยวกับข้อมูลแบบจำลองความสูง SRTM รายละเอียดการให้บริการข้อมูลเพิ่มเติมที่ http://iceds.ge.ucl.ac.uk/

3. http://gis.dwr.go.th:8080/wmsconnector/com.esri.wms.Esrimap?servicename=dwrgis&service=WMS&request=GetCapabilities

        แม่ข่าย WMS ของสารสนเทศทรัพยากรน้ำ ให้บริการข้อมูลเชิงพื้นที่ต่างๆในประเทศไทย อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้จาก http://gis.dwr.go.th/ 

       สำหรับผู้ใช้ที่ต้องการทดสอบการทำงานของ WMS ในกรณีที่ใช้โปรแกรม Opensource ท่านสามารถใช้โปรแกรม UDIG ในการทำสอบการเชื่อมต่อ และการเรียกใช้งานชั้นข้อมูล WMS จากแม่ข่ายที่ยกตัวอย่างมา โดยสามารถดาวโหลดค่อมือได้จาก http://gis.dwr.go.th/website/manual/E3_Thick_Client_uDig.pdf และสามารถดาวโหลดโปรแกรม Udig ได้จาก http://udig.refractions.net/confluence/display/UDIG/Downloads

 

 

MapGuide Open Source 2.0 beta1

        MapGuide Open Source 2.0 ถูกปล่อยออกมาให้ใช้งานแล้วครับ ในเวอร์ชั่นนี้มีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมค่อนข้างมาก หลักๆคือมีการนำแนวคิด Fusion ของ DM Solution มาใช้ สอง สนับสนุนฟอร์แมทภาพแบบ AGG สุดท้ายก็คือสนับสนุนผลลัพธ์แบบ JSON สำหรับ XML เพื่อสะดวกในการพัฒนา Aplication ร่วมกับ AJAX โดยร่วมแล้วถือว่าน่าประทับใจเลยทีเดียวครับ

      

ตัวอย่างผลลัพธ์แผนที่แบบ AGG

หน้าตา Application พื้นฐานของ MapGuide Open Source

 

 ท่านที่สนใจสามารถไปดาวโหลดมาใช้ได้ที่http://mapguide.osgeo.org/download/releases/2.0.0

 

GeoServer 1.6 beta4 release

        เมื่อเช้าผมได้ไป download เอกสารของ FOSS มาอ่านไปเจอ workshop ของ Geoserver เข้ารู้สึกว่าเวอร์ชั่นใหม่มีการพัฒนาไปได้อย่างน่าสนใจมาก ผมเคยใช้ geoserver ทำงานอยู่ช่วงหนึ่ง ก็รู้สึกชอบตรงที่ว่ามันใช้งานง่ายเนื่องจากมี interface ช่วงเกือบทั้งหมด แต่ติดอยู่อย่างเดียวคือเรื่องของ raster ยังทำงานได้ไม่ค่อยประทับใจนัก ประกอบกับมันเป็น java การปรับแต่หรือทำอะไรเพื่อเติมสำหรับก็ยากสักหน่อย แต่มาถึงเวอร์ชั่นปัจจุบัน geoserver 1.6 ได้เปลี๊ยนไป… มีการพัฒนาในส่วนของ KML ซึ่งเป็นช่องทางที่สามารถเชื่อมต่อกับ google eatrth และ google map ได้สะดวกขึ้นกว่าเดิม และที่สำคัญเพิ่มประสิทธิ์ภาพการทำงานในโหมด wfs-t ทำให้การพัฒนาระบบ edit update data แบบ online ก็ทำได้ง่ายและดีขึ้นมาก สุดท้ายยังสามารถให้ผู้ใช้ทำ optimize ผลลัพธ์ภาพแผนที่ได้อีกด้วย  หลายๆท่านที่อยากจะลองใช้ MapServer ยี่ห้อใหม่ Geoserver ก็เป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่น่าสนใจครับ

          ทดลองดาว์โหลดมาใช้งานที่ : http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=25086&package_id=38410&release_id=549768

geoweb 2007 publish

         เมื่อวานมีโอกาสได้พูดคุยกับรุ่นพี่ท่านหนึ่งที่เคยทำงานด้วยกันเมื่อสามปีก่อน ถึงเรื่องเทคโนโลยีของ GIS ที่พัฒนาไป การสนทนาก็สนุกสนานออกรสชาติดี เพราะรุ่นพี่คนนี้มีวิสัยทรรศไม่ได้เป็นนักพัฒนาแต่เป็นนักบริหารที่คอยตามเทคโนโลยีด้านนี้อยู่ตลอด

         ผมมาติดใจตรงที่คำถามว่า การเอาระบบ GIS ขึ้นเว็บ หรือการพัฒนาพวก Internet GIS มันเป็นสิ่งที่จำเป็นไหม และมีคนใช้กันแพร่หลายจริงๆหรือป่าว ผมได้ตอบคำถามนี้ไปเรียบร้อยแล้ว แต่มันอาจจะดูลอยๆไปสักนิด วันนี้ผมเลยเอาตัวอย่างระบบ internet gis ที่ใช้งานอยู่มาแสดง แต่ผมจะคัดเอาเฉพาะบางส่วนที่ได้รับการยอมรับในระดับหนึ่ง(มีการอ้างถึงในกลุ่มของ spatiallyadjusted) เพราะว่าถ้าเอามาให้ดูหมดคงไม่ไหว

1. http://www.dav-felsinfo.de/ajaxdav/ –> ใช้ ajax มาช่วยในการทำงาน

2. http://seamless.usgs.gov/website/seamless/viewer.htm?startbottom=-85.0&starttop=85.0&startleft=-179.5&startright=179.5&limitbottom=-85.0&limittop=85.0&limitleft=-179.5&limitright=179.5 อันนี้เป็นของ USGS ใช้ ArcIMS ครับ

3. http://dataservice.eea.europa.eu/clc/default_content.asp : Land Cover application ใช้ Flash technology

4. http://maps.mtri.org/website/gleams-DSS/viewer.htm : ArcIMS

5. http://idv.civilsolutions.biz/default.aspx

6. http://kgsmap.uky.edu/website/KGSWaterQual/viewer.asp : ArcIMS

7. http://www.geoweb.dnv.org/website/parcelexplorer/default.htm

8. http://shiptracker.noaa.gov/default.aspx : ติดตามการเดินเรือแบบ real time

9. http://gis.welland.ca/wims/default.asp Uban management

10. http://gis.ashevillenc.gov/mapAsheville/developmentmapper/

11. http://wetlandsfws.er.usgs.gov/imf/imf.jsp?site=NWI_CONUS : ArcIMS ครับ

12. http://imaps.dfg.ca.gov/viewers/biospublic/app.asp

13. http://generalmap.gis.saccounty.net/pv_blank.aspx?g=1

14. http://gisweb.tompkins-co.org/tcimap/CORE/MAIN.ASP

           สำหรับท่านที่เป็นนักพัฒนาก็ลองดูแนวทางการพัฒนาจากระบบตัวอย่างเหล่านี้ก็ได้ครับ สรุปแนวทางชัดๆในปีนี้ คงเป็น Ajax technology มาแรงแซงโค้งเลย สำหรับซอฟท์แวร์สำเร็จรูปก็เป็น ArcIMS ครับที่นิยมใช้กันมาก

flash mapserver client

ผ่านไปเจอ client software ตัวหนึ่งที่น่าสนใจ สำหรับนักพัฒนา flash application ผมเลยนำมาฝากกัน Flamingo MapComponents ปัจจุบันอยู่ที่เวอร์ชั่น 2 ครับ เจ้าตัวนี้น่าสนใจตรงที่ประสิทธิภาพค่อนข้างเร็วเมื่อเทียบกับ flash client ตัวอื่นที่ผมเคยทดลองใช้ ที่สำคัญลองรับการทำงานใน mode ของ web map service อีกด้วย ท่านใดสนใจอยากนำมาใช้ก็สามารถไปดาว์โหลดได้ที่ http://www.flamingo-mc.org/

MapServer 5.0 was released

MapServer 5.0 ออกแล้วครับ สำหรับผมอาจจะออกอาการตื่นเต้นนิดหน่อย เพราะรอดูการเติบโตของซอฟท์แวร์ตัวนี้มานานแล้ว ในเวอร์ชั่นนี้มีการเปลี่ยนแปลงที่น่าจับตามองอยู่มาก ที่สำคัญที่สุดน่าจะเป็นส่วนของการแสดงผล เพราะ MapServer 5.0 เปลี่ยนไปใช้ AGG library สำหรับเป็น Rendering engine ทำให้ผลลัพธ์ออกมาสวยงามและมีคุณภาพมากกว่าเดิมเยอะ ที่สำคัญไม่แพ้ซอฟท์แวร์ตัวอื่นๆอีกด้วย

ภาพแรกเป็น mapserver5.0

     นอกจากนี้ยังมีการแก้ไข bug ต่างๆที่พบในเวอร์ชั่นเก่าเกือบทั้งหมด โดยเฉพาะการทำงานใน mode ของ OGC อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ http://trac.osgeo.org/mapserver/browser/tags/rel-5-0-0/mapserver/HISTORY.TXT