เมื่ออาทิตย์ที่แล้วไป present paper ในงาน Gistda Conference มา ชื่อเรื่องยาวที่หลายคนบอกฟังไม่รู้เรื่องหลังจาก present ผมได้คุยกับหลายท่านที่ทำงานเรื่องนี้ สนุกดีที่ได้แลกเปลี่ยนความรู้และแนวคิดใหม่ๆ เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ผมเองก็อยากทำมาตั้งแต่สมัยเรียนป.โท แล้วแต่เอาเข้าจริงๆก็เพิ่งที่จะเริ่มมาได้ทำก็ตอนนี้
จริงๆแล้วอยากนำเรื่องที่ตัวเองทำมา present ใหม่เรียบเรียงให้เข้าใจง่าย ปัจจุบันการนำ GIS ไปใช้ในการวิเคราะห์และแก้ปัญหาเรื่องสิ่งแวดล้อม ภัยพิบัติก็เป็นเรื่องปกติไปแล้ว แต่สิ่งหนึ่งที่ยังคาดก็คือเรื่องของข้อมูลที่นำมาใช้รันแบบจำลองทางคณิตศาสตร์หรือ scenario มักเป็นข้อมูลทเก่าที่มีการสำรวจไว้ก่อนหน้า หรือเป็นข้อมูลที่เก็บเป็นรายปี รายเดือน ซึ่งบางโมเดลนั้นอาจจะไม่เพียงพอ ยกตัวอย่างเช่น เรื่องดินถล่ม ถ้าเราได้ข้อมูลปริมาณน้ำฝน, ข้อมูลความชื้นในดิน, ข้อมูลสิ่งปกคลุมดิน ณ เวลาวิกฤติที่กำลังเฝ้าระวัง ก็น่าจะทำให้แบบจำลองคณิตศาสตร์ที่จะพยากรณ์พื้นที่เสี่ยงภัยดินถล่มน่าจะแม่นยำขึ้น
งานวิจัยที่ผมทำก็คือการดึงข้อมูลจาก sensor ทั้งแบบ in-situ sensor และแบบ satellite sensor ที่ตรวจวัดข้อมูลแบบ real-time เข้ามายังระบบโดยใช้เทคโนโลยีของ webservice ทำให้สามารถเชื่อมโยงเครือข่าย sensor ชนิดต่างๆเข้ามาทำงานร่วมกันในระบบเดียวกันได้ ข้อมูล observation ที่ได้ถูกส่งมาประมวลผลบนแม่ข่ายแบบ online ผ่านโปรโตคอลที่เรียกว่า Web Processing Service(WPS) ผลลัพธ์ที่ได้ก็จะเข้ามาอยู่ในรูปแบบข้อมูล GIS ตัวอย่างเช่น การส่งข้อมูลความชื้นในดิน ณ เวลาปัจจุบันมาทำการ interpolate เพื่อสร้าง Grid ที่เก็บข้อมูลความชื้นในดินบริเวณที่สนใจ หรือจะเข้าไปดึงข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมประเภท daily เช่น Modis มาใช้เป็นค่าพารามิเตอร์ก็ได้ สุดท้ายก็ทำการประมวลผลข้อมูลทั้งหมดด้วยแบบจำลองคณิตศาสตร์แบบ online เพื่อหาผลลัพธ์ที่ต้องการ แนวคิดก็ไม่ได้ยุ่งยากอะไรครับเพียงแต่เป็นการนำเอาเรื่องของ Sensor Web Enablement(บางส่วน) + Geospatial Web Service + Web Processing Service เพื่อไปสู่ปลายทางที่เค้าเรียกกันอย่างสวยหรูว่า GeoDSS เพื่อให้เห็นภาพมากขึ้นผมมีตัวอย่างระบบที่ทำนำมาให้ดูคับ

ภาพระบบ Sensor ที่พัฒนาขึ้น

แสดงการเรียกข้อมูลรายวันจาก Sensor ประเภท Satellite เข้ามายังในระบบผ่าน WMS-TIME

ภาพแสดงการเรียกดูข้อมูลจากตัวตรวจวัด (Sensor)

ภาพแสดงการประมวลผลแบบ Buffer บนข้อมูลตำแหน่งจากตัวตรวจวัด

ภาพการนำข้อมูล Real-time จาก Sensor มาทำการ interpolate แบบ online

ภาพแสดงนำข้อมูลจาก Sensor มาวิเคราะห์ใน Drought Risk Assessment Model ด้วยวิธี Matrix Overlay Analysis แบบ online

ภาพแสดงการผสานระบบ Sensor web Service กับข้อมูลภูมิสารสนเทศจาก Google Map Service

ภาพแสดงการเรียกดูข้อมูลสภาพภูมิประทศสามมิติร่วมกับข้อมูลจาก Sensor บนด้วย Google Earth API
ในต่างประเทศเรื่องโลกร้อนและภัยพิบัติกำลังเป็นประเด็นใหญ่ครับ ดังนั้นงานวิจัยประเภทนี้ค่อนข้างมีมาก โดยเฉพาะหลายๆกลุ่มเช่น OGC, ISPRS หรือ GEOSS ดังนั้นการทำงานแนวนี้คงจะไม่เหงาและมีเพื่อนร่วมเดินทางมากมายแน่นอน



กุมภาพันธ์ 4, 2009 ที่ 10:17 am |
ได้ idea ดีครับ
ในส่วนนี้จะเป็นการพัฒนาโปรแกรม Google Earth API
ที่น่าสนใจมากๆ สนใจศึกษาอยู่แต่ยังไม่เป็น
แต่วันที่ไปฟัง ได้มีโอกาสฟังระบบภูมิสารสนเทศแบบ real-time ติดตามคุณภาพน้ำ น่าสนใจมากๆ เหมือนกันในงาน สัมมนาครั้งนี้
และในอนาคตถ้าพัฒนาไปจนวิเคราะห์บนโปรแกรมออน์ไลน์ หรือเว็บไซต์ได้ ยิ่งดี เช่นการประมวลผลทำนายคุณภาพน้ำ หรืออากาศ เป็นต้น
ขอบคุณสำหรับข้อมูลที่เป็นประโยชน์ ได้รับความรู้เยอะครับ
มิถุนายน 21, 2009 ที่ 7:40 pm |
ขอบคุณมากๆๆคับมีประโยชน์ มาก